Ο Νικηφόρος Φωκάς και οι Γερμανοί.

Από την αναφορά του Λιουτπράνδου Κρεμόνας στον βασιλιά των Λομβαρδών Όθωνα Α σχετικά με τις διαπραγματεύσεις του με τον Νικηφόρο Φωκά.

Το Βυζάντιο έρχεται σε σύγκρουση με τους Βορειοευρωπαίους, που είχαν καταλάβει την Ρώμη και τον παπικό θρόνο, μια διαμάχη που δεν έχει τελειώσει ακόμα....

Ο Νικηφόρος Φωκάς

[Ο Αυτοκράτορας Νικηφόρος Φωκάς] μου έκανε πολλές ερωτήσεις για την δύναμή μας, τις κτήσεις και τον στρατό μας. Όταν του απάντησα κατάλληλα, και αληθώς, “Λες ψέμματα” μου είπε. “οι πολεμιστές του αφέντη σου δεν ξέρουν να ιππεύουν ούτε και πεζοί να μάχονται . Το μέγεθος των ασπίδων τους, το βάρος των θωράκων τους, το μήκος των σπαθιών τους και το φόρτωμα των περικεφαλαίων τους δεν επιτρέπει να μάχονται με κανένα τρόπο.”

Και πρόσθεσε, χαμογελώντας:

“Τους εμποδίζει και η λαιμαργία τους, γιατί για Θεό έχουν την κοιλιά τους, το θάρρος τους είναι αέρας, η παλληκαριά τους είναι το μεθύσι. Αν νηστέψουν , καταρρέουν, αν σοβαρευτούν, τους πιάνει πανικός.

Ούτε έχει ο αφέντης σου τίποτα στόλους στη θάλασσα. Μόνο εγώ έχω στρατό από ναυτικούς. Θα του επιτεθώ με τα πλοία μου, θα πολιορκήσω και θα καταστρέψω τις παράλιες πόλεις, αλλά και όσες είναι κοντά στα ποτάμια, θα τις κάνω στάχτη.

Και πως, ρωτάω, θα μπορέσει να μου αντισταθεί, εστω και στη στεριά με τις σκόρπιες δυνάμεις του; Εδώ ήταν και ο γιος και η γυναίκα του. Οι Σάξονες, οι Σουάβοι, οι Βαυαροί ήταν μαζί του: και αν δεν ήξεραν αρκετά, και έτσι δεν μπόρεσαν να πάρουν ούτε μια μικρή πόλη που τους αντιστάθηκε, πως θα σταθούν απέναντί μου όταν έρθω, και θα με ακολουθούν τόσοι στρατιώτες όσα:

Τα Γάργαρα έχουν στάχυα και σταφύλια η Λέσβος

και άστρα ο ουρανός ¹ και κύματα η φουρτουνιασμένη θάλασσα;”

Όταν θέλησα να του απαντήσω κατάλληλα ενάντια στις καυχησιές του, δεν το επέτρεψε: Αλλά πρόσθεσε, νομίζοντας πως θα με προσβάλλει:

“Εσείς δεν είστε Ρωμαίοι, παρά Λομβαρδοί...”

Όταν θέλησε να πει κι άλλα, και κούναγε το χέρι του για να με κάνει να σωπάσω, είπα, θυμωμένος:

«Η Ιστορία μας διδάσκει πως ο αδελφοκτόνος Ρωμύλος, που έδωσε το όνομα στους Ρωμαίους, γεννήθηκε από μοιχεία. Και έφτιαξε ένα δικό του άσυλο, [τη Ρώμη] όπου δέχτηκε τους χρεοφειλέτες, τους δραπέτες σκλάβους, τους φονιάδες, και τους θανατοποινίτες, αποκαλώντας τους Ρωμαίους. Από αυτήν την τάξη των ευγενών κατάγονται αυτοί που εσείς αποκαλείτε κοσμοκράτορες, δηλαδή Αυτοκράτορες. Αυτούς εμείς, οι Λομβαρδοί, οι Λοθαρίγγιοι, οι Βαυαροί, οι Σουάβιοι, οι Βουργουνδοί, τους αντιπαθούμε τόσο, που δεν θα μπορούσαμε να βρίσουμε βαρύτερα τους εχθρούς μας από το να τους πούμε ‘Ρωμαίους’. Γιατί, το όνομα των Ρωμαίων, σημαίνει έπαρση, δειλία, φιλαργυρία, χλιδή, ψέμα. Με ένα λόγο, διαφθορά».

Μετάφραση από τα Αγγλικά: Δημήτρης Σκουρτέλης.

(Από την βικιπαίδεια:)

Το 968 ο Λιουτπράνδος ανέλαβε διπλωματική αποστολή στην Κωνσταντινούπολη, στην αυλή του Νικηφόρου Φωκά με σκοπό να διαπραγματευτεί το συνοικέσιο της Θεοφανούς, πορφυρογέννητης κόρης του Ρωμανού Β' με το γιο του Όθωνα Α΄, Όθωνα Β΄. Ο Όθωνας είχε ήδη στεφθεί Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, κάτι που δημιουργούσε πρόσθετα προβλήματα στις σχέσεις με το Βυζάντιο, και το συνοικέσιο θα μπορούσε να εξασφαλίσει την εξομάλυνση της κατάστασης. Οι διαπραγματεύσεις παρατάθηκαν επί μακρόν και κατέληξαν σε αποτυχία εξαιτίας του ανταγωνισμού των δύο αυτοκρατοριών για τη Ν. Ιταλία. Ο Λιουτπράνδος θεώρησε ότι οι Βυζαντινοί δεν τον φιλοξένησαν με τρόπο αντάξιο της αποστολής του, τον υποτίμησαν σε σχέση με άλλους πρέσβεις, τον προσέβαλαν για την καταγωγή του και προσπάθησαν να τον παραπλανήσουν σχετικά με τις πραγματικές τους προθέσεις. Η σχετική αναφορά του (Relatio) εκφράζει με υβριστικό τόνο την οργή για την ταπείνωσή του και δυσφήμισε το Βυζάντιο στη Δύση.

1Εδώ ο Φωκάς θυμίζει Ακριτικό τραγούδι:

“Όσ΄άστρη ειν΄στον ουρανόν και φύλλα εις τα δένδρη...”

Πηγή εικόνας:
http://www.egolpion.com/img/saints/athonitis-fokas.jpg

Η αρχή του ιπποτισμού στο Βυζάντιο

Ανατύπωσα, εδώ και καιρό, την μελέτη του καθηγητή Χρυσού για την έλλειψη κάθε νομικής προστασίας των αιχμαλώτων πολέμου στο Βυζάντιο, χωρίς σχόλια. (δες εδώ: “Νόμος Πολέμου στο Βυζάντιο”) Το θεώρησα σαν έκφραση του ολοκληρωτικού και ρεαλιστικού πολέμου που διεξήγε η Αυτοκρατορία. Γενικά, η μελέτη της βυζαντινής πολεμικής τέχνης μέχρι και τον δέκατο αιώνα, εντυπωσιάζει με την έλλειψη κάθε ιδεαλιστικής νοοτροπίας, και τον κυνικό ρεαλισμό που αυτή επιδείκνυε, σε κάθε επίπεδο.

Η στάση απέναντι στους αιχμαλώτους πολέμου τον Μεσαίωνα ήταν εν πολλοίς αντιφατική. Τη μια τους αντιμετώπιζαν σαν φίλους, την άλλη σαν ζώα. “Τους αιχμαλώτους κάνε τους ό, τι θες” λέει η “Παραδρομή”.

Από τότε όμως έκανα κι εγώ τις δικές μου μελέτες, αν μου επιτρέπεται βέβαια, και είδα, πως στο Βυζάντιο ακούστηκε η πρώτη φωνή ανθρωπισμού υπέρ των δικαιωμάτων των αιχμαλώτων πολέμου. Η πρώτη διατύπωση των αρχών του ιπποτισμού, γεννήθηκε -τι περίεργο- και αυτή στο Βυζάντιο.

Το βυζαντινό δίκαιο θεωρούσε ως δεδομένο και νόμιμο τον ανδραποδισμό των αιχμαλώτων πολέμου και δεν περιελάμβανε διατάξεις για την προστασία της ζωής τους, εφαρμόζοντας τον “ιουρισγέντιον νόμον”. Διάφορες σπάνιες προτροπές των εκάστοτε “Τακτικών” πολεμικών συγγραμμάτων για πιο ανθρώπινη συμπεριφορά, είχε ωφελιμιστικούς λόγους. (είσπραξη λύτρων, ειρήνευση με τους εχθρούς)

Γενικά, η ολοκληρωτική εξόντωση των εχθρών θεωρούταν όχι μόνο δίκαιη αλλά και θαυμαστή πράξη που εξυμνείται αρκούντως....

“Αρχιστράτηγος τότε ήταν ο Νικηφόρος ο Φωκάς, που από τον λεγόμενο δρόμο του Μαυριανού πέρασε στην χώρα των Αδάνων και σήκωσε πολλή λεία. Βγήκε να τον αντιμετωπίσει ο στρατός των Αδάνων και χτυπήθηκαν δυο μίλια έξω από την πόλη και αμέσως το έσκασαν οι Γιοί του Ισμαήλ και χώθηκαν άτακτα μέσα στην πόλη. Ο Φωκάς σκότωσε και αιχμαλώτισε όσους δεν πρόφτασαν να μπουν στο κάστρο. Στρατοπέδευσε έξω από την πόλη, και κατάστρεψε όλη την ωραία εξοχή της με τα δέντρα και τα αμπέλια της. Μαύρη την έκανε, κι έφτασε μέχρι την θάλασσα παίρνοντας πολλούς αιχμάλωτους και ζώα.” (“Ο κατά Παραδρομήν πόλεμος”)

(Για περισσότερα, δείτε εδώ: “Νόμος Πολέμου στο Βυζάντιο”)

Ακόμα και στα Ακριτικά Έπη, αν και ο Διγενής χαρίζει την ζωή στους απελάτες αρχηγούς (ώστε να τους ρεζιλέψει ξανά, όμως, καλώντας τους σε άλλη σύγκρουση) δεν διστάζει να σκοτώσει, μέσα στην οργή του, τόσο αιχμαλώτους, αλλά ακόμα και γυναίκες. Σε μια περίπτωση μάλιστα, βιάζει και μία Εμιροπούλα, η οποία είχε βαφτιστεί Χριστιανή.

Ο νόμος που κατοχύρωνε όλα αυτά, ο “Ιουρισγέντιος” δέον όπως θεωρηθεί μια τυπική επιβίωση της παλιάς, ειδωλολατρικής Ρώμης. Το Βυζάντιο, παρέμενε βαθιά “εθνικό” στις ρίζες πολλών συνηθειών και νόμων του, και ο Χριστιανισμός παρέμενε όπως και σε όλες τις μεσαιωνικές κοινωνίες, ένα εξωτερικό, ακόμα, βερνίκι.

Ας θυμίσουμε, πως οι Αθηναίοι, εξοντώνοντας άδικα τους Μηλίους, είπαν πως αυτό το συνηθάνε κι οι θεοί...

Και όμως, σύντομα άρχισαν να ακούγονται φωνές για έναν πιο ανθρωπιστικό τρόπο πολέμου. Αν ο Χριστιανισμός δεν μπόρεσε να καταργήσει τις ένοπλες συγκρούσεις, μπορούσε τουλάχιστον να περιορίσει τις άχρηστες αγριότητες. Πόσο μάλλον, όταν πλέον το Βυζάντιο δεν αντιμετώπιζε “ειδωλολάτρες” ή “Σαρακηνούς” μόνο, αλλά σταδιακά και Χριστιανούς αντιπάλους. Βούλγαρους αρχικά, Νορμανδούς κατόπιν, και όλη την Δύση αργότερα... Αυτό όχι μόνο οδήγησε στην αναζωπύρωση του Ελληνικού εθνικισμού, αλλά και στην εξανθρώπιση των κανόνων του πολέμου, που τυπικά αποδίδεται στις προσπάθειες των Παπών να ελέγξουν την ατίθαση τάξη των φεουδαρχών – πολεμιστών της Δύσης.

Η Ιστορία λέει πως οι κανόνες και συνήθειες του Ιπποτισμού άρχισαν να εφαρμόζονται στην Δύση από το 11ο αιώνα, ενώ τα ιπποτικά ιδεώδη άρχισαν να υμνούνται στην λογοτεχνία ένα-δυο αιώνες μετά... Πριν από αυτή την εποχή, υπήρχαν Τάγματα που θα τα ονομάζαμε Ιπποτικά, τα οποία συγκροτούνταν με βάση την πίστη σε κάποιον αρχηγό ή τη πατρίδα (πχ. οι Βουκελλάριοι του Βυζαντίου ή οι Ιππότες του Καρλομάγνου) αλλά δεν είχαν σαφή ηθικό κώδικα.

Όλα τα βυζαντινά στοιχεία και κείμενα που αναφέραμε μέχρι τώρα (και πουαναφέρονται στην μελέτη του Χρυσού) είναι παλιότερα του 11ου αιώνα, όταν εφαρμόστηκαν οι κανόνες του ιπποτισμού.

Γύρω στο έτος 1000, όμως, ακούστηκαν στο Βυζάντιο οι πρώτες φωνές για μια ηθικότερη συμπεριφορά των στρατιωτών στον πόλεμο. Αυτές οι φωνές, αν και δεν συγκροτήθηκαν σε ιπποτικό κώδικα, πέρασαν αντίθετα, και πιο σημαντικά ίσως, στα κρατικά εγχειρίδια Πολέμου του Βυζαντίου.

Ο Νικηφόρος Ουρανός ήταν ένας από τους μεγαλύτερους στρατηγούς του Βυζαντίου (10ος-11ος αι.). Η πιο σημαντική νίκη του ήταν στη μάχη του Σπερχειού ποταμού, (996 ή 997), κατά την οποία τραυματίστηκε ακόμα και ο τσάρος Σαμουήλ.

Φέρεται ως συντάκτης μιας σειράς συγγραμμάτων που λέγονται “Τακτικά”. Το απόσπασμα που αφορά τις ναυμαχίες αποτελεί παράφραση των “Τακτικών” του Λέοντος του Σοφού, αλλά, εδώ ο Ουρανός κάνει μια καίρια παρέμβαση:

“...Διότι η νίκη στον πόλεμο δεν εξασφαλίζεται από το πλήθος και το μέγεθος των πλοίων, αλλά από την επάνδρωσή τους με τολμηρούς και πρόθυμους εναντίον των εχθρών μαχητές, και προ πάντων, με την βοήθεια και την συνδρομή του Θεού, καθώς και με την παραδειγματική ζωή των πολεμιστών που εφαρμόζουν το δίκαιο. [έχειν αυτούς καθαρόν βίον και φυλάττειν δικαιοσύνην] Πρέπει δηλαδή να φέρονται σωστά απέναντι στους δικούς, όσο και στους εχθρούς, να μην αποτολμούν αισχρά και ανόσια εις βάρος των αιχμαλώτων, ή οτιδήποτε άλλο μπορεί να τους ντροπιάσει [ή όσα εισίν εις αισχύνην αυτών] Να αποφεύγουν την ωμότητα και την σκληρότητα στους αιχμαλώτους. Να μην αδικείς κάποιο έθνος ή άλλους ανθρώπους που δεν σου φταίξανε. Με την βοήθεια του Θεού, μόνο σε όσους αδικούν πρέπει να αντιστεκόμαστε. [τους γαρ αδικούντας πρέπει αμύνεσθαι].

Μοιάζουν σαν ρητά...

“έχειν καθαρόν βίον και φυλάττειν δικαιοσύνην”

“Ουδέ ποιείν όσα εισίν εις αισχύνην”

Να λοιπόν, που ξεκίνησαν οι αρχές του ιπποτισμού....

Αυτές οι αρχές δεν εφαρμόστηκαν άμεσα, ούτε γενικά. Λίγο μετά από τον Ουρανό, ο Κεκαυμένος στο “Στρατηγικόν” του, συμβουλεύει να τρέφονται οι αιχμάλωτοι με όσα τρόφιμα υπάρχει υπόνοια πως έχουν δηλητηριαστεί... Πρέπει όμως να σημειώσουμε πως το βιβλίο του Κεκαυμένου, από το προσωπικό και συχνά αντιβασιλικό του περιεχόμενο, δεν μπορεί να θεωρηθεί κρατικό εγχειρίδιο.

Δημήτρης Σκουρτέλης.

Το "χτύπημα της οργής" στην Βυζαντινή αγιογραφία.

Άρθρο του Γεωργίου Γεωργά, δασκάλου της Μεσαιωνικής σπαθασκίας

Αναδημοσιεύεται από εδώ:

SCHOLAE PALATINAE

Το ‘χτύπημα της οργής’ και ο συμβολισμός του στη Βυζαντινή τέχνη ως το ‘Χτύπημα της Θείας Δίκης’ που καταστρέφει τους άπιστους και το κακό.

September 10, 2015 vettius Έρευνα / Research

Αρχάγγελος Μιχαήλ (Semyon Ushakov, 1676)

Του Γεώργιου Ε. Γεωργά

Ευχαριστώ τον Nicholas Petrou που με έμπνευσε μετά από μια συζήτηση να ασχοληθώ με το θέμα αυτό.

Το χτύπημα που έρχεται από την υψηλή θέση φύλαξης και χτυπά το στόχο με καταφορά, το βλέπουμε μέσα σε εικονογραφήσεις και ζωγραφιές στη Βυζαντινή τέχνη (και όχι μόνο), έχει ένα μυστικιστικό συμβολισμό. Συμβολίζει το δίκαιο και γεμάτο οργή χτύπημα, με το οποίο το αποτέλεσμα αυτού είναι η σύνθλιψη του άπιστου εχθρού ή του κακού που έχει τη μορφή του δράκου ή του ίδιου του Σατανά. Στη Βυζαντινή  τέχνη το χτύπημα εκτελείτε από έναν άγιο που είναι εντεταλμένος από το Θεό να εξολοθρεύσει το κακό.

Η καταφορά έρχεται από την υψηλή θέση φύλαξης που στη Γερμανική ορολογία ονομάζεται, από ψηλά από τον ουρανό ή από την ημέρα (στα Γερμανικά Vom Tag). Με την ίδια έννοια το χτύπημα ξεκινά από τον ουρανό. Ο ουρανός ως αλληγορία συμβολίζει τη κατοικία του Θεού και ότι προέρχεται από εκεί είναι δίκαιο και τελειωτικό.

Σε πολλές αγιογραφίες και τοιχογραφίες έχουμε αυτό το χτύπημα όπως βλέπουμε παρακάτω.

Η Αγία Μαρίνα ετοιμάζεται να χτυπήσει τον Σατανά με ένα σφυρί.

Ο Άγιος Νικήτας ετοιμάζεται να χτυπήσει το Σατανά με ένα ραβδί.

Ο Άγιος Θεόδωρος ο οποίος ετοιμάζεται να σκοτώσει τον δράκο. Ο δράκος στο δυτικό συμβολισμό εκπροσωπεί το κακό.

Ο Άγιος Γεώργιος σε σπάνια αγιογραφία ετοιμάζεται να σκοτώσει το δράκο.

Ο Άγιος Γεώργιος σε σπάνια αγιογραφία ετοιμάζεται να σκοτώσει το δράκο.

Ο Άγιος Μερκούριος ετοιμάζεται να φονεύσει τον άπιστο βάρβαρο βασιλέα που απειλεί τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία.

Ο άγιος Αρτέμιος

Η Αυτοκράτειρα, ο πολιτισμός και ένα μεγάλο μήλο…

Όταν το μήλο είναι μεγάλο…

Και όταν ο Μάγιστρος είναι όμορφος και νεαρός…

Και όταν η βασίλισσα λέει ψέματα…

(Χρονικόν Πασχάλιον)

Ένα ταλαίπωρος Φρύγας είχε ένα τεράστιο μήλο, και το πήγε στην Πόλη,  στον βασιλιά Θεοδόσιο τον β… Ο Αυτοκράτορας το χάρισε στη βασίλισσα Ευδοκία, αφού πλήρωσε αδρά τον φτωχό Φρύγα, αλλά η Βασίλισσα το χάρισε στον Μάγιστρο Παυλίνο, που ήταν, συμπτωματικά «εύμορφος νεώτερος».  

Ο Παυλίνος, αγνοώντας την προέλευση του μήλου –μια που η βασίλισσα δεν ήθελε να μάθει πως του έκανε δώρα δεύτερο χέρι, τόσο γύφτισσα ήταν- το χάρισε ξανά στον… Αυτοκράτορα Θεοδόσιο!

Φωνάζει ο Αυτοκράτορας την υπεράνω υποψίας (πάντοτε) Αυγούστα Ευδοκία, την κορώνα της κεφαλής του και την μαμά των παιδιών του, κατά τεκμήριον, και την ρωτάει σε άψογα Ελληνικά:

«Που είναι μωρή το μήλο που σου χάρισα;»

«Το έφαγα καλέ» απαντάει η ενδοξο-αθώα Αυγούστα.

Η συνέχεια λέει πως ο Παυλίνος αποκεφαλίστηκε και η Αυγούστα απεχώρησε στις επαρχίες της Μέσης Ανατολής όπου, αφού έκανε πολλές δωρεές ακόμη (το χρονικό δεν λέει αν ήταν και αυτές από δεύτερο, τρίτο ή τέταρτο χέρι) απέθανεν εκεί, θρηνούσα και τον Παυλίνο, και τον θρόνο.

Η Ευδοκία ήταν, φυσικά, μια από τις γνήσιες εκείνες Ελληνίδες, Αθηναία, κόρη του φιλοσόφου Λεοντίου, που βαφτίστηκε Χριστιανή. Πριν την έλεγαν Αθηναΐδα. Ειχε σπουδάσει φιλοσοφίες, ιστορίες τέχνης και τα τοιαύτα,  Ήταν ειδική στα θέματα πολιτισμού τέλοσπάντων, πήγαινε και σε εκθέσεις Τέχνης, Φιλολογικές βραδιές και διαλέξεις –δεν ήταν όποια κι όποια- και προώθησε ως Αυτοκράτειρα και ως γυναίκα, κατά δύναμιν, τας Τέχνας, τα Γράμματα και τους …Μαγίστρους.

Μεγαλοπαντρεύτηκε βλέπετε το κορίτσι.

ΠΣΣΣΤ!!! ΚΟΙΤΑ ΕΝΑ ΜΗΛΟ ΠΟΥ ΣΟΥ ΧΑΡΙΣΕ Η ΑΥΓΟΥΣΤΑ!!!!

Οποιαδήποτε σύμπτωσις της παρούσης ιστορίας με σημερινά πρόσωπα και πράγματα είναι, φυσικά, απόλυτα ηθελημένη.

 Να και το κείμενο.

Πηγές εικόνων
https://www.facebook.com/pages/Propugnatores-Barcinonenses/333606860023878?fref=photo
Βικιπαίδεια
http://www.hellinon.net/ANEOMENA/IstoriaSkylitsi.htm

Συνομιλία των δυο στρατηγών πριν τη μάχη του Γιαρμούκ.

Προοίμιο της μάχης του Γιαρμούκ. (636) Μουσουλμάνοι εναντίον Βυζαντινών. 

Συνομιλία των δυο στρατηγών πριν τη μάχη. 

Αραβική πηγή. (εδώ)

Μετάφραση: Δημήτρης Σκουρτέλης

Πηγή εικόνας εδώ

Ο Ρωμιός στρατηγός, Μαχάν (Ο Αρμένιος Βαχάν) μίλησε υποτιμητικά στον αντίπαλό του, Καλίμπ Αλ Γουαλίντ (που να έχει την εύνοια του Αλλάχ) και είπε:

Φαίνεται πως ήρθατε ως εδώ σπρωγμένοι από την πείνα, την γύμνια και την φτώχεια. Αν θες, δίνω στον κάθε άντρα σου δέκα δηνάρια, καλά ρούχα και καλό φαγητό. Μπορείτε να τα πάρετε και να φύγετε.  Του χρόνου, θα σας στείλω τα ίδια, ώστε να μην κάνετε τον κόπο να έρθετε ξανά.

Ο Καλίμπ Αλ Γουαλίντ (που να έχει την εύνοια του Αλλάχ) θύμωσε ακούγοντας αυτά τα υποτιμητικά και υπεροπτικά λόγια και απάντησε:

Για άκουσε καλά Μαχάν: Κάνεις λάθος για τον λόγο που ήρθαμε εδώ. Είμαστε ένας λαός που πίνει το αίμα των εχθρών του. Ακούσαμε πως το Ρωμαίικο αίμα είναι πολύ νόστιμο και ήρθαμε εδώ να το απολαύσουμε.

-------------------------

Khalid Bin Al-Waleed: We are people who drink blood

When Khalid bin Waleed (may Allah be pleased with him) reached Yarmook with his army to fight the Romans, he addressed them saying:

?Oh mujahideen! This is a memorable day. It is the day on which our faith will be tested and tried. Today we should avoid every kind of arrogance, pride and not contend for individual glory or egoistic bragging..

Oh mujahideen of Islam! Fight only to gain the Goodwill of Allah Almighty. In the Muslim army today there are many great generals: each of them is worthy and can be entrusted with the permanent command of this army. Today you have assigned me this honor of commanding the Muslim army. So I hope that for the honor and victory of Islam, today we will enter the battlefield of Jihad as one. Allah will be our Supporter and Defender.?

Then both the armies confronted each other at Yarmook. The Roman general, Mahan, scornful addressed his counterpart, Khalid bin Waleed (may Allah be pleased with him) and said:

?It looks as if poverty, nakedness and starvation has compelled you to come here. If you wish I am willing to give each of you ten dinars, expensive clothing and good food. You can take these things and leave. Next year too I can send you these things; you do not have to take the trouble to come here. ?

Khalid bin Waleed (may Allah be pleased with him) was enraged on hearing these scornful and arrogant words, and answered:

?Mahan listen to me very carefully! You are mistaken about the reason why we are here. We are people who drink the blood of our opponents. We have heard that Roman blood is very delicious, and we have come here to enjoy it?



From Commanders of The Muslim Army By Mahmood Ahmad Ghandanfar

Λεπτομέρειες οπλισμού μερικών στρατιωτικών Αγίων.

Εξετάζουμε διάφορες λεπτομέρειες του οπλισμού των στρατιωτικών αγίων που απεικονίζονται σε τοιχογραφίες του 13ου και του 14ου αιώνα στη Σερβία.
Με αυτόν τον τρόπο θα εξετάσουμε μερικές ιδιαιτερότητες του Βυζαντινού οπλισμού της εποχής.

Πάνω από τον φολιδωτό θώρακα φοριέται ένα "Επιλωρίκιον" με ραμμένο εσωτερικά του ένα αλυσιδωτό θώρακα.
Ας προσέξουμε τον τρόπο που κρατά το σπαθί, με τον αντίχειρα πάνω από τον φυλακτήρα.
Η ασπίδα του δίνει μεταλλική εντύπωση.
Το "ραβδί" (πολεμικό ρόπαλο) που βρίσκεται στη μέση του, έχει πολύ ασυνήθιστο σχήμα.

Το κάτω μέρος ενός "ταρκασιού", φαρέτρας για βέλη, που δείχνει τον σκελετό της. Η φαρέτρα κρέμεται από την μέση.

Λαβή σπαθιού, η ζώνη του, (ο φυλακτήρας έχει μάλλον σβήσει, διακρίνονται ίχνη χρώματος) ασπίδα με Σταυρό, και ένα πολύ βαρύ πολεμικό ρόπαλο στη μέση του αγίου. Ο φολιδωτός ή υφασμάτινος θώρακας φέρει ενίσχυση μεταλλικών τεμαχίων σε σχήμα Σταυρού.

Η θήκη του προηγούμενου σπαθιού με τη ζώνη του τυλιγμένη πάνω της.

Εξαιρετικό σπαθί με την θήκη και την ζώνη του.
Προσέξτε τον τρόπο με τον οποίο το σπαθί σφηνώνει στη θήκη.
Αλεπάλληλα αλληλοκαλυπτόμενα στρώματα θώρακα, με το κάτω πιθανότατα υφασμάτινο. ("Σωληνωτόν")

Αλυσιδωτός θώρακας πάνω από φολιδωτό θώρακα, που καλύπτονται από ρούχο. ("Επιλωρίκιον")

 

Αυτή φωτογραφία και η επόμενη:
Λεπτομέρειες που δείχνουν τα αλλεπάλληλα στρώματα θωράκισης και το τρόπο που κουμπώνει το ρούχο που τα καλύπτει.

Αλυσιδωτός θώρακας κάτω από τον φολιδωτό (πιο κλασικός συνδυασμός)
Τουρκικού τύπου παλίντονο σύνθετο τόξο εικονισμένο με κάθε λεπτομέρεια, με την θήκη του, και η φαρέτρα με τα βέλη, με ανοιχτό το καπάκι της. Ας προσέξουμε τους διαφορετικούς τύπους αιχμών των βελών, άλλοι απλοί, άλλοι με άγκιστρα, και ένα χωρίς αιχμή, για διαφορετικούς τύπους στόχων και επιφανειών.
Εκπληκτική η ομοιότητα με ευρήματα στο μουσείο της μάχης του Αζινκούρ (Γαλλία, επόμενη φωτογραφία) που χρονολογούνται από τον 12ο ως τον 15ο αιώνα.

Οι Υπερασπιστές της Κωνσταντινούπολης το 1453

Του Γεωργίου Ε. Γεωργά, Δασκάλου της Μεσαιωνικής Σπαθασκίας.

(μετάφραση από τα Αγγλικά: Δημήτρης Σκουρτέλης)

Είναι λάθος να λέμε πως ο Αυτοκράτορας του Βυζαντίου και οι ευγενείς πολεμιστές του φόραγαν φολιδωτές πανοπλίες τον 15ο αιώνα. Κάθε μέρα πληθαίνουν οι ενδείξεις που έχουμε για τον τύπο των όπλων και των θωράκων που είχαν. Από τον εξοπλισμό τους μπορούμε να καταλάβουμε και πως πολεμούσαν. Είχαν δεχτεί ισχυρή επιρροή από τους Ιταλούς και Γερμανούς ιππότες.

Τα πιο πάνω σχέδια παριστάνουν τον Αυτοκράτορα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Ιωάννη VIII Παλαιολόγο, τον Βασιλιά Σιγισμούνδο της Ουγγαρίας και τον βασιλιά της Δανίας το 1424. Έγιναν κατά την επίσκεψη του Ρωμιού και του Δανού Βασιλιά στην Βούδδα. Όλοι φοράνε πανοπλίες με πλάκες. (Το σχέδιο βρίσκεται στην συλλογή Ρότσιλδ στο Παρίσι) 

Το πιο πάνω σύγχρονο έργο έγινε βασισμένο στις πληροφορίες που έχουμε από τους ιστορικούς και τους αρχαιολόγους. Έτσι, αρχίζοντας από τον πολεμιστή με αριθμό 1, έχουμε:

-Τον Ιουστινιάνη, που φορά μια τελευταίου τύπου Ιταλική πανοπλία από πλάκες και κράνος τύπου "Αρμέ". (armet) Στο πίσω μέρος, έχουμε έναν Ιταλό αρβαλετοφόρο με την τυπική πανοπλία των τοξοτών και των φρουρών της εποχής. -"Κοράκα" (corraca), μεταλλικές πλάκες σκεπασμένες με ύφασμα. Φέρει ένα τυπικό Ιταλικό κράνος για αρβαλετοφόρο, το "σαλέ" (salet) 

Ο πολεμιστής στο κέντρο, με πανοπλία από πλάκες, είναι ο Αυτοκράτωρ. Η πανοπλία πάρθηκε από το σκίτσο του αδελφού και προκατόχου του Ιωάννη VIII. (δες την πρώτη εικόνα) Έγινε το 1424 κατά την επίσκεψη στην Βούδδα. (μαζί παριστάνονται ο Ούγγρος Αυτοκράτωρ Σιγισμούνδος και ο Δανός βασιλιάς) Οι πανοπλίες είναι κεντροευρωπαϊκής προέλευσης, με μεγάλη "φούστα" (tonlet) που τις έκανε ακατάλληλες για ιππασία, αλλά κατάλληλες για πεζομαχία.

Ο Ρωμιός συνοδός του Αυτοκράτορα φορά Ιταλική πανοπλία χωρίς προστασία για τα πόδια, (άχρηστη εφ' όσον αφορά τειχομαχία) Φορά στο κεφάλι κράνος τύπου"Μπαρμπούτας"  "barbuta" του "Κορινθιακού" τύπου. (προέρχεται από τα αρχαία ελληνικά κορινθιακά κράνη)

Αυτή η μορφή δεν είναι αντιπροσωπευτική των υπερασπιστών της Κωνσταντινούπολης, γιατί οι περισσότεροι δεν ήταν καλά εκπαιδευμένοι και εξοπλισμένοι, σαν την μορφή στο βάθος. Ο Λεονάρδος της Χίου άφησε μια μαρτυρία για τους υπερασπιστές αυτούς:

"Είχαν όπλα που χρησιμοποιούσαν όπως υπαγόρευε η φύση, και όχι η ικανότητα"

Ήταν οπλισμένοι μα σπαθιά, δόρατα και ασπίδες. Λίγοι είχαν τόξα, και υπήρχαν μερικοί επαγγελματίες πολεμιστές με αρμπαλέτες.

(Από το βιβλίο: "The siege of Constantinople 1453 and miners from Novo Brdo.")

Η τυπική, μα εντελώς λαθεμένη ενδυματολογικά
απεικόνιση του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.
(Πηγή:εδώ)

Οι ενδείξεις δεν σταματούν στα σχέδια και τις αναφορές των ιστορικών. Η αρχαιολογία δίνει και άλλες αποδείξεις του εξοπλισμού των πολεμιστών της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και των συμμάχων τους. Στις φωτογραφίες που παραθέτουμε, βλέπουμε Βενετσιάνικα κράνη και μέρη πανοπλιών που βρέθηκαν σε μια κρύπτη στο κάστρο της Χαλκίδας το 1840. Οι Βυζαντινοί πολεμιστές είχαν τον ίδιο εξοπλισμό, μια που τον αγόραζαν από τους Ιταλούς και τους Γερμανούς. 

Να τονίσουμε πως Βυζαντινός εξοπλισμός δεν διασώθηκε, γιατί οι Οθωμανοί τον έλιωναν και με αυτόν έφτιαχναν άλλους θώρακες και όπλα. Να σημειωθεί πως οι Βενετσιάνοι στην Ελλάδα είχαν πάνω από 10.000 Έλληνες μισθοφόρους, που αυξήθηκαν μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Οι αρχηγοί αυτών των ανδρών είχαν τέτοιο εξοπλισμό.

Οι φωτογραφίες είναι από το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.

Έτσι λοιπόν, όταν ο Γερμανός Δάσκαλος των Όπλων Μάρτιν Σίμπερ επισκέφθηκε τα εδάφη της "Αυτοκρατορίας των Ελλήνων" μίλησε με Έλληνες δασκάλους των όπλων, που φόραγαν αυτόν τον εξοπλισμό και χρησιμοποιούσαν αυτά τα όπλα.

Οι φωτογραφίες προέρχονται από τον κ. Δημήτρη Σκουρτέλη, ιστορικό ερευνητή της Ακαδημίας Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών. Τα σχέδια και τα σχόλια προέρχονται από τον κ. .Dušan Vasiljevic .

Πηγή εδώ

Πολύ σωστότερη απεικόνιση του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου
από το Πολεμικό Μουσείο.
(Φωτ. Δημήτρης Σκουρτέλης)