Η Άλωση τη Κωνσταντινούπολης και η Ένωση των Εκκλησιών -μια αφήγηση

“...Και ο ίδιος ο βασιλιάς των Ελλήνων με την σωματοφυλακή του δεν ήταν μακριά, και πολεμούσε. Και ο Καρδινάλιος Ισίδωρος ο επίσκοπος της Ρωσίας” ... “ήταν εκεί και ζόριζε τους Έλληνες να πολεμήσουν.

Είχε έρθει” [στην Κωνσταντινούπολη] “για να κάνει Σύνοδο και να συμφιλιώσει τους Έλληνες με τον αρχιερέα των Ρωμαίων. Αυτό το είχε κάνει λίγο νωρίτερα, και από τότε οι Έλληνες είχαν καταλήξει σε συμβιβασμό με τους Ρωμαίους.” [ με άλλα λόγια είχε ανακηρυχθεί η Ένωσις των Εκκλησιών]

“Ο δε βασιλιάς” [ο Σουλτάνος Μωάμεθ] “με την γνώμη πως ήρθε η ώρα να επιτεθεί με την ανατολή, -ήταν ημέρα του Άρη- χτύπησε τα τύμπανα και έπαιξαν και οι σαλπιγκτές και οι γκαϊτατζήδες και χτύπησε ξημερώματα, και οι βάρβαροι έδωσαν μάχη [σε όλο το μήκος των τειχών] της Πόλης και πολεμούσαν και χτυπούσαν δυνατά.

Στο τείχος του λιμανιού οι Έλληνες αμύνονταν ισχυρότατα και απώθησαν τους Τούρκους και κόβανε τα κεφάλια όσων ανέβαιναν με τις πολιορκητικές σκάλες, και ισχυροποιούσαν και τα τείχη.

Τότε και ο ίδιος ο Σουλτάνος” [με το απόσπασμά του] “επιτέθηκε, και οι Γενίτσαροι πίεζαν τους ιππότες του Ιουστινιάνη, και ο ίδιος ο [Ιουστινιάνης] “Λόγγος χτυπήθηκε από ντουφεκιά στο χέρι, και μερικοί άλλοι ιππότες χτυπήθηκαν, και εγκατέλειψαν τις θέσεις όπου είχαν ταχθεί, και την ίδια ώρα έπεσαν πάνω τους οι επιτιθέμενοι και ανέτρεψαν τους ιππότες του Ιουστινιάνη και καταδιώκοντας στενά, τους σκότωναν. Ο Λόγγος έφευγε, και τον ακολουθούσαν οι ιππότες του κυνηγημένοι από τους Γενίτσαρους.

Μόλις κατάλαβε ο βασιλιάς των Ελλήνων πως υποχωρούσαν και εγκατέλειπαν τη θέση τους έτρεξε αμέσως εκεί και ρώτησε τον Λόγγο που πάει. Κι αυτός του είπε πως φαίνεται πως ο Θεός καθοδηγεί τους Τούρκους, κι ο βασιλιάς στράφηκε στον Καντακουζηνό και τους λίγους άλλους που ήταν γυρω του είπε: “Εμπρός άντρες, πάνω σε τούτους τους βαρβάρους!”

Και αυτός ο Καντακουζηνός, ένας άξιος άντρας, σκοτώθηκε. Νικήθηκε και αυτός και καταδιώκοντας χτύπησαν και τον βασιλιά Κωνσταντίνο στον ώμο και πέθανε.

Οι δε υπόλοιποι Έλληνες, βλέποντας τους Γενίτσαρους να τρέχουν πάνω στο Μεγάλο Τείχος και να τους ρίχνουν από εκεί βέλη και πέτρες,” [η μάχη δίνονταν ανάμεσα στο Μεσαίο και το Μεγάλο Τείχος ενώ οι Τούρκοι είχαν ήδη ανέβει στο Μεγάλο Τείχος και έριχναν στους Έλληνες από πίσω] “και την ίδια ώρα να φεύγει και το απόσπασμα του Λόγγου, καταδιωκόμενο από τους Γενίτσαρους, τράπηκαν σε φυγή, και ο καθένας τους έκανε πια ότι νόμιζε καλύτερο για να σωθεί.

Και μόλις έφτασαν στην Πύλη που την λένε “του Ρωμανού” έπεσαν ο ένας πάνω στον άλλον εκεί μπροστά και έτσι, όπως βιάζονταν να επιστρέψουν” [μέσα στην Πόλη] “περνώντας από εκεί σωρεύθηκαν σε μια ζωντανή μάζα μπρος στην Πύλη, ώστε να μην μπορει πια να περάσει κανένας. Έτσι έγινε μ' αυτούς” [χαρακτηριστική η έλλειψη ηγεσίας εδώ] “σκοτώθηκαν χωρίς λόγο, από την βιασύνη τους, σπρωγμένοι ο ένας από τον άλλον, και οι πύλες έκλεισαν από τα κορμιά των Ελλήνων.

Αλλά οι Γενίτσαροι, ήταν ήδη πάνω στο τείχος -άλλωστε το μεγαλύτερο μέρος του είχε πέσει από το κανόνι- και χύθηκαν μέσα στην Πόλη και την λεηλατούσαν, παίρνοντας ο καθένας τον δρόμο που ήθελε.”

Λαόνικος Χαλκοκονδύλης

Μεταφορά στην Νεοελληνική: Δημήτρης Σκουρτέλης

Σχόλιο:
Ο Χαλκοκονδύλης λέει καθαρά αυτό που οι Αρχαιολάτρες επικριτές του Βυζαντίου, οι Παπικοί και οι Ορθόδοξοι αρνούνται πεισματικά, ο καθένας για τους δικούς του λόγους “τιμής”: Η Ένωση των Εκκλησιών είχε ήδη πραγματοποιηθεί.

Η κατηγορία πως το Βυζάντιο χάθηκε γιατί δεν θέλησε να ενωθεί με τον Πάπα λόγω στενοκεφαλιάς είναι, συνεπώς, εντελώς ψευδής και συκοφαντική.
Η Ένωση είχε περάσει και στη λαϊκή μούσα, και ειδικά στα περισσότερα δημοτικά τραγούδια της Άλωσης, όπου δίνεται "λόγος στην Φραγκιά" και η Άγια Τράπεζα της Αγιά Σοφιάς μεταφέρεται επίσης στην Φραγκιά, κλπ. 

Περισσότεραγια τον Ισίδωρο, την Ένωση των Εκκλησιώνκαι την Άλωση, εδώ:

Αλωση. Ο "Μεχμέτης Αμουρατέω" στρατοπεδεύει μπρος στην Πόλη

Του δε επιγινομένου θέρους 

άμα ήρι ευθύς καθισταμένω 

εστρατεύετο ο Μεχμέτης ο Αμουρατέω 

επί την Βυζαντίου πόλιν 

και πρότερον μεν ευθύς διανοούμενος, 

επεί τε ετετείχιστο αυτώ την εν τη Προποντίδι 

Λαιμοκοπίην καλουμένην πόλιν.

Φτάνοντας το καλοκαίρι και ενώ η άνοιξη είχε πια μπει για τα καλά, εκστράτευσε ο Μεχμέτης του Αμουράτ εναντίον της πόλης του Βυζαντίου. Επειδή το είχε σχεδιάσει από πριν, αμέσως οχύρωσε την πόλη στην Προποντίδα που την λένε Λαιμοκοπία.

Και χειμώνος το τήδε ευθύς έτι επηρτημένου 

περιαγγέλλων απανταχή της τε Ασίας και Ευρώπης 

ες την πάραλον ναυπηγείσθαι, 

πλοίά τε και τριήρεις παρεσκευάζετο, 

τηλεβόλους ποιούμενος μεγίστους 

δη ων ημείς ες εκείνον ίσμεν τον χρόνον άλλη πη γεγονέναι.

Και ενώ έρχοταν ο χειμώνας παράγγειλε σε όλη την Ευρώπη και την Ασία να ναυπηγηθούν στις ακτές πλοία (ιστιοφόρα) και τριήρεις (γαλέρες με κουπιά) και έφτιαξε τηλεβόλα που σαν αυτά εμείς δεν είχαμε ματαδεί.

Ως δε εδόκει αυτώ ήδη ώρα είναι εξελαύνειν,

 έπεμπεν μεν πρώτα τον της Ευρώπης στρατηγόν Σαρατζίαν

 παραλαβόντα τον τε της Ευρώπης στρατόν 

τους τε τηλεβόλους άγειν εις Βυζάντιον,

 άλλας τε μηχανάς και δη τηλεβόλον μέγαν. 

Και όταν του φάνηκε πως έφτασε η ώρα να επιτεθεί, έστειλε αρχικά τον Στρατηγο των Ευρωπαϊκών στρατευμάτων, τον Σαρατζία, με τον στρατό της Ευρώπης, να μεταφέρει τα τηλεβόλα στο Βυζάντιο (=Κωνσταντινούπολη, το αρχαίο της όνομα) και τα άλλα πολιορκητικά μηχανήματα και ειδικά το μεγάλο κανόνι.

είναι δε τούτον το τηλεβόλον ως ζεύγη βοών έλκειν 

εβδομήκοντα και άνδρας ες δισχιλίους.

Γι αυτό το κανόνι χρειάζοταν εβδομήντα ζευγάρια βόδια και δυο χιλιάδες άντρες για να το μετακινήσουν.

Αφικόμενος μεν ούτον και πρότερον τους εν τη Βυζαντίου χώραν πύργους, 

ες ους διεσώζοντο οι περί τα έργα αγροίκοι άνδρες, 

τους μεν εξεπολιόρκησε λιμώ, 

τους δε και ελών κατά κράτος 

τους άνδρας απαγαγών κατέσφαξε.

Φτάνοντας λοιπόν αυτός αρχικά στους πύργους που φύλαγαν την ευρύτερη περιοχή της Κωνσταντινούπολης, όπου είχαν μπει για να σωθούν οι αγρότες, άλλους τους πολιόρκησε και τους πήρε με την πείνα, και άλλους τους πήρε με έφοδο, και πιάνοντας όσους ήταν μέσα, τους κατάσφαξε.

Και τότε δη επιών, επέδραμε την Βυζαντίου χώραν.

Και προχωρώντας έφτασε μπροστά στην Κωνσταντινούπολη.

Ού πολλώ δε ύστερον επελαύνων και αυτός ο βασιλεύς 

εστρατοπεδεύετο από θαλάττης εις θάλατταν.

Οχι πολύ μετά, έφτασε και ο Βασιλιάς (Ο Σουλτάνος) και το στρατόπεδό του έπιασε από τη μια ακτή στην άλλη.

Και τον μεν επί δεξιά χώρον του βασιλέως 

ες τας χρυσέας καλουμένας πύλας 

εστρατοπεδεύετο το της Ασίας άπαν στράτευμα, 

ες δε το ευώνυμον χωρίον κατά την ξυλίνην καλουμένην πύλην ο της Ευρώπης στρατός.

Και στα δεξιά του βασιλιά, όπου ήταν οι αποκαλούμενες Χρυσές Πύλες στρατοπέδευε όλο το ασιατικό στράτευμα, και στην αριστερή μεριά εκεί που είναι η αποκαλούμενη Ξύλινη Πύλη, ο στρατός της Ευρώπης.

Εν μέσω δ' αυτός ίδρυτο βασιλεύς...

Και στη μέση τους εγκαταστάθηκε ο ίδιος ο Βασιλιάς...

Λαόνικος Χαλκοκονδύλης

"τας χρυσέας καλουμένας πύλας"

Είχαν πάψει να είναι χρυσές... μόνο το όνομα τους έμεινε... 

Αλωση της Κωνσταντινούπολης: Το πέρασμα των πλοίων στον Κεράτιο, ένα Ρωσικό στρατήγημα;

Ο Ολέγκ μπροστά στην Κωνσταντινούπολη
Πηγή, εδώ

Ο Βάραγγος Πρίγκηπας Ολέγκ το 879 ανέλαβε ως Κνιάζ (πρίγκηπας) των Ρως με έδρα το Νόβγκοροντ διαδεχόμενος τον Ρούρικ και το 882 κατέλαβε το Κίεβο νικώντας τους Χαζάρους.

Θεωρείται, λοιπόν ιδρυτής του Ρωσικού κράτους του Κιέβου, που είναι και το πρώτο που μπορεί να χαρακτηρισθεί “ρωσικό”, μια που τα προηγούμενα μορφώματα είχαν έντονο Σκανδιναβικό χαρακτήρα.

Το 907 ή το 911 πολιόρκησε την Κωνσταντινούπολη. Η κατάληξη της πολιορκίας ήταν να παραχωρηθούν στους Ρως εμπορικά προνόμια, και να δημιουργηθεί εμπορική παροικία τους στην Κωνσταντινούπολη. Η πρώτη έξοδος της Ρωσίας στη Μεσόγειο ήταν γεγονός.

Ο Ρούρικ (πηγή Wikimedia)

Η αφήγηση διασώζεται μόνο από Σλαβικές γραπτές πηγές και είναι μεταγενέστερη των γεγονότων. Σε αυτήν, αναφέρεται πως ο Ολέγκ πέρασε τα πλοία του από την στεριά. Βέβαια η συνέχεια, πως τα πλοία έπλευσαν με ρόδες στην στεριά σπρωγμένα από τον άνεμο στα πανιά τους είναι μυθική. Πιθανότατα πήρε την ίδια διαδρομή με τα πλοία του Μωάμεθ του Πορθητή και πέρασε δια ξηράς μέσα στον Κεράτιο όπως και οι Τούρκοι.

Είναι λοιπόν ο πρώτος εχθρός που εφάρμοσε αυτήν την μέθοδο, τέσσερις αιώνες πριν τον Μωάμεθ τον Πορθητή.

Παρακάτω, μεταφράζουμε το επίμαχο κείμενο του Ρώσικου χρονικού από τα Αγγλικά. Είναι οπωσδήποτε αρκετά μονομερές και αντίστοιχη αφήγηση από την Βυζαντινή πλευρά δεν υπάρχει:

Πλοίο των Ρως σε αναπαράσταση
Πηγή, εδώ

Η εκστρατεία του Πρίγκηπα Ολέγκ (882-912) στην Κωνσταντινούπολη

“...Έφτασε μπροστά σην Κωνσταντινούπολη αλλά οι Έλληνες οχύρωσαν το στενό (του Μαρμαρά;) Ο Ολέγκ αποβιβάστηκε και διέταξε να τραβήξουν τα πλοία στην στεριά. Πολέμησαν εναντίον της Πόλης και έσφαξαν πολλούς Έλληνες, κατάστρεψαν και παλάτια και εκκλησίες. ( Οι Ρώσοι δεν είχαν ακόμα εκχριστιανισθεί) Τους αιχμάλωτους τους αποκεφάλιζαν, τους βασάνιζαν, τους σκότωναν με βέλη, και άλλους τους έπνιγαν στη θάλασσα. Πολλά άλλα δεινά επέφεραν, αυτά που συνήθως κάνουν οι στρατιώτες. Ο Ολέγκ διάταξε να προσαρμόσουν ρόδες στα πλοία και όταν ο άνεμος έγινε ευνοϊκός, άνοιξε τα πανιά και τα έτρεξε στο ανοιχτό πεδίο, εναντίον της Πόλης.

Ο Ολέγκ καρφώνει την ασπίδα του στα τείχη της Κωνσταντινούπολης
Πηγή, εδώ

Όταν το είδαν αυτό οι Έλληνες φοβήθηκαν και έστειλαν μαντάτο στον Ολέγκ παρακαλώντας τον να μην καταστρέψει την Πόλη, προτείνοντας να του πληρώσουν όσο φόρο υποτέλειας επιθυμούσε. Ο Ολέγκ σταμάτησε τον στρατό του. Του έφεραν τροφή και κρασί αλλά δεν τα άγγιξε γιατί ήταν δηλητηριασμένα. Τότε οι Έλληνες τρομοκρατήθηκαν και είπαν : “αυτός δεν είναι ο Ολέγκ, αλλά ο Άγιος Δημήτριος που έστειλε ο Θεός να μας καταστρέψει!”

Τότε ο Ολέγκ ζήτησε να του πληρωθούν δώδεκα Γρίβνα για κάθε άντρα του -είχε δυο χιλιάδες πλοία με σαράντα άντρες το καθένα.

Ο Ολέγκ και οι παγανιστές ιερείς
Πηγή εικόνας εδώ

Οι Έλληνες συμφώνησαν, γιατί αλλιώς ο Ολέγκ θα κατακτούσε όλη την Ελλάδα. Αφού απομακρύνθηκε λίγο από την Πόλη, ο Ολέγκ υπέγραψε ειρήνη με τους Αυτοκράτορες Λέοντα και Αλέξανδρο...” (ακολουθούν λεπτομερείς όροι της συνθήκης)

Πηγή: The Russian Primary Chronicle

Πηγή εικόνας εδώ